İşitme Sağlığınız İçin Profesyonel Çözümler

ASYA TIP İşitme Cihazları Satış ve Uygulama Merkezi logosu

İşitme Testi

Odyogram Nasıl Okunur?

·4 dk okuma·ASYA TIP İşitme Cihazları

Odyometrist işitme testi grafiğini danışana açıklıyor

İşitme testi sonunda verilen grafik ne anlatıyor? Odyogramdaki eksenleri, işaretleri ve eğrilerin anlamını adım adım açıkladık.

Odyogram nedir?

İşitme testi tamamlandığında sonuçlar genellikle odyogram adı verilen bir grafik üzerinde gösterilir. Odyogram, farklı perdelerdeki sesleri hangi en düşük şiddette duyabildiğinizi gösteren bir haritadır. İlk bakışta karmaşık görünse de birkaç temel kuralı öğrendiğinizde odyogram okuma oldukça anlaşılır hâle gelir.

Bu yazıda grafiğin eksenlerini, kullanılan işaretleri ve eğrilerin ne anlama geldiğini sade bir dille açıklıyoruz. Amacımız, test sonucunuzu odyometristinizle konuşurken neye baktığınızı bilmenizi sağlamak. Unutmayın ki odyogram tek başına bir tanı değildir; sonuçların tıbbi açıdan yorumlanması ve nedenin belirlenmesi KBB hekiminin görevidir.

Odyogram okuma becerisi, özellikle işitme cihazı kullanmaya karar verirken de işe yarar. Cihazın hangi frekanslarda daha fazla destek vereceği, odyogramdaki eğrinin şekline göre belirlenir. Grafiğinizi anladığınızda, odyometristinizin yaptığı ayarların mantığını da daha kolay kavrarsınız ve sorularınızı daha net sorabilirsiniz.

Yatay eksen: frekans (ses perdesi)

Odyogramın yatay ekseni frekansı, yani sesin perdesini gösterir ve hertz (Hz) ile ifade edilir. Soldan sağa doğru gidildikçe sesler kalınlaşmaz, incelir: Sol tarafta davul ya da kalın erkek sesi gibi bas sesler, sağ tarafta kuş cıvıltısı ya da “s”, “f” gibi tiz konuşma sesleri yer alır.

Testte genellikle 250 Hz ile 8000 Hz arasındaki belirli frekanslar ölçülür. Konuşmanın anlaşılması için orta ve tiz frekanslar özellikle önemlidir. Pek çok kişi tiz frekanslarda kayıp yaşadığında “duyuyorum ama anlamıyorum” diye tarif ettiği durumu yaşar; çünkü konuşmadaki ünsüz harfler bu bölgede yer alır ve kaybolduğunda kelimeler birbirine karışır.

Dikey eksen: desibel (ses şiddeti)

Dikey eksen, sesin şiddetini desibel (dB) cinsinden gösterir. Burada dikkat edilmesi gereken nokta şudur: Grafikte yukarıdan aşağıya doğru inildikçe sesler yükselir. En üstteki çizgi çok hafif sesleri, alttaki çizgiler ise çok yüksek sesleri temsil eder.

Her frekansta işaretlenen nokta, o perdeyi duyabildiğiniz en düşük ses seviyesidir; buna işitme eşiği denir. İşaretler grafiğin üst kısmına ne kadar yakınsa işitme o kadar iyidir. İşaretler aşağıya indikçe, o frekansı duymak için daha yüksek sese ihtiyaç duyduğunuz anlaşılır. İşitme kaybının dereceleri hafif, orta, orta-ileri, ileri ve çok ileri gibi başlıklarla sınıflandırılır; bu sınıflandırmanın ayrıntıları için işitme kaybı dereceleri yazımıza bakabilirsiniz.

İşaretler ve renkler: sağ ve sol kulak

Odyogramda her kulak için farklı işaretler ve çoğu zaman farklı renkler kullanılır. Yaygın kullanımda şu sembollerle karşılaşırsınız:

  • Daire (O), genellikle kırmızı: sağ kulak hava yolu eşiği
  • Çarpı (X), genellikle mavi: sol kulak hava yolu eşiği
  • Köşeli ya da açılı ayraçlar (< > veya [ ]): kemik yolu eşikleri
  • Noktalar arasındaki çizgiler: aynı kulağın eşiklerini birleştiren eğri
  • Ok işareti eklenmiş semboller: cihazın verebileceği en yüksek seste bile yanıt alınamadığını gösterir

Hava yolu ve kemik yolu ne anlatır?

Hava yolu testi, kulaklıkla verilen seslerle yapılır ve sesin dış kulak, orta kulak ve iç kulaktan geçerek algılanmasını ölçer. Kemik yolu testinde ise kulağın arkasına yerleştirilen küçük bir titreşim cihazı kullanılır; ses, kafatası kemikleri aracılığıyla doğrudan iç kulağa ulaşır ve dış ile orta kulak devre dışı kalır.

Bu iki ölçümün karşılaştırılması, kaybın nereden kaynaklandığına dair önemli ipuçları verir. Hava ve kemik yolu eşikleri birbirine yakın ve ikisi de düşükse, sorun büyük olasılıkla iç kulakta ya da işitme sinirindedir; buna sensörinöral kayıp denir. Kemik yolu normal, hava yolu düşükse sorun dış ya da orta kulakta olabilir; bu da iletim tipi kayıp olarak adlandırılır. İkisinin bir arada görüldüğü durumlar ise mikst tip olarak değerlendirilir. Hava ve kemik yolu arasındaki fark görüldüğünde mutlaka KBB hekimi değerlendirmesi önerilir.

Eğrinin şekli ve konuşma testleri

Odyogram okuma sırasında eğrinin genel şekli de bilgi verir. Tiz frekanslara doğru aşağı inen eğri, yaşa ve gürültüye bağlı kayıplarda sık görülen bir görünümdür. Düz bir eğri, tüm frekanslarda benzer düzeyde kayıp olduğunu gösterir. Bas seslerde belirgin kayıp ise bazı iç kulak rahatsızlıklarında görülebilir. İki kulak arasında belirgin fark varsa bu durum ayrıca araştırılmalıdır.

Odyogram tek başına her şeyi anlatmaz. Saf ses testinin yanında yapılan konuşma odyometrisi, kelimeleri hangi seviyede duyup ne kadar doğru anlayabildiğinizi gösterir. Aynı odyograma sahip iki kişinin konuşmayı anlama becerisi farklı olabilir. Bu testin ayrıntıları için konuşma odyometrisi yazımızı okuyabilirsiniz.

Kendi sonucunuzu incelerken odyogram okuma adımlarını sırayla uygulayabilirsiniz: Önce hangi işaretin hangi kulağa ait olduğunu belirleyin, sonra işaretlerin grafiğin üst kısmına ne kadar yakın olduğuna bakın, ardından eğrinin bas seslerden tiz seslere doğru nasıl değiştiğini izleyin. Son olarak hava ve kemik yolu işaretleri arasında boşluk olup olmadığını kontrol edin. Bu dört adım, grafiğin genel hikâyesini anlamanız için yeterlidir.

Sonucunuzu ASYA TIP’te birlikte okuyalım

Odyogramınızı anlamak, işitme sağlığınızla ilgili kararlara aktif olarak katılmanızı sağlar. Gebze’deki merkezimizde yaptığımız işitme testi sonrasında odyometristlerimiz grafiğinizi sizinle birlikte inceler; hangi frekanslarda zorlandığınızı ve bunun günlük hayatta neye karşılık geldiğini örneklerle anlatır.

Önceki test sonuçlarınız varsa yanınızda getirmeniz, zaman içindeki değişimi değerlendirmemize yardımcı olur. Sonuçlarda tıbbi değerlendirme gerektiren bir bulgu görürsek sizi KBB hekimine yönlendiririz. İşitme cihazı gerekiyorsa odyogramınız, cihazın programlanmasında temel veri olarak kullanılır. Randevu için buraya tıklayabilirsiniz.

Sık Sorulan Sorular

Odyogramda çizgi aşağıdaysa ne anlama gelir?

Grafikte aşağıya doğru inildikçe ses şiddeti artar. İşaretlerin aşağıda olması, o frekansları duymak için daha yüksek sese ihtiyaç duyduğunuzu, yani işitmenin azaldığını gösterir.

Kırmızı ve mavi işaretler neyi gösterir?

Yaygın kullanımda kırmızı daire sağ kulağı, mavi çarpı sol kulağı gösterir. Kemik yolu için ise farklı ayraç sembolleri kullanılır.

Odyogramımı kendim yorumlayabilir miyim?

Temel bilgilerle genel bir fikir edinebilirsiniz, ancak sonuçların doğru yorumlanması uzman değerlendirmesi gerektirir. Tanı ve tedavi kararı KBB hekimine aittir.

  • odyogram okuma
  • odyogram nedir
  • işitme testi sonucu
  • odyometri grafiği
  • hava yolu kemik yolu

İlgili Yazılar

Tüm İşitme Testi yazıları

İşitme Sağlığınız İçin İlk Adımı Atın

Odyometristlerimiz Tarık Çiçek ve Ayşe Seven ile görüşmek ve randevu talebinde bulunmak için bize ulaşın.