
Cihazınızdan gelen ıslık sesi veya cızırtı can sıkıcı olabilir. Nedenlerini, evde kontrol edebileceklerinizi ve ne zaman destek almanız gerektiğini anlatıyoruz.
İşitme cihazı ötüyor: Bu ses nedir?
“İşitme cihazı ötüyor” şikâyeti, kullanıcıların en sık dile getirdiği konulardan biridir. Ötme, cihazdan gelen tiz bir ıslık ya da düdük sesidir. Teknik adı “akustik geri besleme”dir. Hoparlörden çıkan ses kulak kanalından dışarı kaçıp yeniden cihazın mikrofonuna ulaştığında cihaz bu sesi tekrar yükseltir ve bir döngü oluşur. Sonuçta hem kullanıcının hem de çevresindekilerin duyabildiği rahatsız edici bir ses ortaya çıkar.
Cızırtı ise farklı bir sorundur. Hışırtı, çatırtı, kesik kesik gelen ses ya da parazit şeklinde duyulabilir ve çoğu zaman nem, kir, pil veya elektronik bir sorunla ilişkilidir. Her iki durumun da nedeni çoğu zaman basittir ve kolayca çözülebilir. Ancak sorun devam ediyorsa cihazın uzman tarafından kontrol edilmesi gerekir.
Ötme sesini bazen yalnızca çevrenizdekiler duyar. Özellikle yüksek frekanslarda işitme kaybı olan kişiler, cihazlarından gelen ıslık sesini fark etmeyebilir. Eşiniz, çocuklarınız ya da iş arkadaşlarınız “cihazından bir ses geliyor” diyorsa bunu dikkate almak gerekir. Sürekli ötme hem çevredekiler için rahatsız edicidir hem de cihazın konuşma seslerini olması gerektiği gibi iletemediğini gösterir.
Ötmenin en sık nedenleri
Ötme genellikle sesin kulaktan dışarı kaçmasıyla ilgilidir. Bu kaçağın oluşmasına yol açan başlıca durumlar şunlardır:
Bazı durumlarda ötme yalnızca belirli anlarda ortaya çıkar. Örneğin telefonu kulağınıza yaklaştırdığınızda, sarılırken, yastığa başınızı koyduğunuzda ya da şapka taktığınızda kısa süreli ötme olabilir. Bu durum sesin bir yüzeye çarparak mikrofona geri dönmesinden kaynaklanır ve çoğu zaman normaldir. Ancak ötme kulakta hiçbir şey yokken de sürüyorsa nedenini araştırmak gerekir.
- Cihazın, kalıbın veya ucun kulağa tam oturmaması
- Kulak kanalında birikmiş kulak kiri
- Zamanla küçülen, sertleşen ya da çatlayan kulak kalıbı
- Kalıp hortumunun sertleşmesi, çatlaması veya yerinden çıkması
- Cihaza çok yakın tutulan el, şapka, atkı veya telefon
- İşitmedeki değişime bağlı olarak artırılmış kazanç ayarı
Kulak kiri ve kalıp sorunları
Kulak kiri, ötmenin en sık gözden kaçan nedenidir. “İşitme cihazı ötüyor” diye başvuran pek çok kişide sorun cihazda değil kulak kanalındadır. Kanalda biriken kir, hoparlörden gelen sesin kulak zarına ulaşmasını engeller ve sesi geri yansıtır. Yansıyan ses mikrofona ulaştığında ötme başlar. Bu nedenle cihazınız birdenbire eskisinden daha fazla ötmeye başladıysa kulak kiri ihtimali düşünülmelidir. Kulak kirinin temizliği için pamuklu çubuk kullanmak yerine hekime başvurmak daha güvenlidir.
Kulak kalıbı da zamanla değişir. Malzeme sertleşebilir, küçük çatlaklar oluşabilir ya da kilo değişimi gibi nedenlerle kulak kanalının şekli değişebilir. Kalıp kulağa eskisi kadar sıkı oturmadığında ses kaçağı artar. Kalıp temizliği ve bakımı için kulak kalıbı temizliği yazımızdan yararlanabilirsiniz.
Bazı durumlarda yalnızca cihazın kulağa doğru yerleştirilmemesi de ötmeye neden olur. Özellikle kulak içi parçanın kanala tam girmemesi sık yaşanır. Cihazı taktıktan sonra kulak kepçesini hafifçe yukarı ve geriye çekerek kalıbın yerine oturmasını sağlamak bu sorunu çoğu zaman çözer.
İşitmenizde zaman içinde değişiklik olduysa cihazın kazancı, yani yükseltme düzeyi artırılmış olabilir. Kazanç arttıkça ses kaçağına bağlı ötme riski de artar. Modern işitme cihazlarında ötmeyi azaltmaya yönelik geri besleme yönetimi özellikleri bulunur; ancak bu özelliklerin de doğru ayarlanması gerekir. Gerektiğinde daha kapalı bir uç ya da kalıp kullanmak çözüm olabilir.
Cızırtı ve parazit neden olur?
Cızırtı ya da kesik kesik gelen ses çoğu zaman cihazın içinde ya da ses yolunda bir sorun olduğunu gösterir. Nem, en sık nedenlerden biridir. Terleme, yağmur, banyo buharı ya da soğuktan sıcağa geçişte oluşan yoğuşma, cihazın elektronik parçalarını etkileyebilir. Pilli cihazlarda zayıflayan pil de cızırtı ve ses kesilmesine yol açabilir.
Mikrofon girişlerinin tozla ya da kirle tıkanması, hoparlör ucundaki kir filtresinin dolması da sesin bozuk gelmesine neden olabilir. Bazı kullanıcılar ise cep telefonu, bazı elektronik cihazlar veya güçlü manyetik alanlar yakınındayken kısa süreli parazit duyabilir. Bu durumda ortamdan uzaklaşınca ses normale dönüyorsa cihazda bir arıza olmayabilir.
Şarj edilebilir cihazlarda şarj kontaklarının kirlenmesi de cihazın tam şarj olmamasına ve gün içinde sesin kesilmesine yol açabilir. Kontakları kuru bir bezle düzenli silmek bu sorunu azaltır. Cızırtı tek bir cihazda varsa iki cihazı karşılaştırmak, sorunun cihazdan mı yoksa ortamdan mı kaynaklandığını anlamaya yardımcı olabilir.
Evde yapabileceğiniz basit kontroller
Servise gitmeden önce aşağıdaki adımları deneyebilirsiniz. Bu kontroller pek çok küçük sorunu çözer:
- Cihazı çıkarıp yeniden, kulağa tam oturacak şekilde takın.
- Kalıbı veya ucu kuru, yumuşak bir bezle temizleyin.
- Pilli cihazlarda pili yenisiyle değiştirin; şarjlı cihazlarda tam şarj edin.
- Mikrofon girişlerini cihazla birlikte verilen fırçayla nazikçe temizleyin.
- Cihazı bir gece kurutma kutusunda bekletin.
- Kir filtresi ya da kubbe tıkanmışsa değiştirin.
Ne zaman servise başvurmalısınız?
Basit kontrollere rağmen işitme cihazı ötüyor ya da cızırtı devam ediyorsa cihazın uzman tarafından kontrol edilmesi gerekir. Kalıbın yenilenmesi, hortumun değiştirilmesi ya da ayarlardaki küçük bir güncelleme çoğu zaman sorunu giderir. İşitmeniz zaman içinde değiştiyse cihaz ayarının yeniden yapılması gerekebilir; bu da ötmeyi azaltmaya yardımcı olabilir.
Cihazı açmaya, iç parçalarına müdahale etmeye ya da sert cisimlerle temizlemeye çalışmayın. Bu tür müdahaleler küçük bir sorunu büyük bir arızaya dönüştürebilir. Ayrıca kulakta ağrı, akıntı, kaşıntı ya da ani duyma kaybı fark ederseniz sorun cihazla değil kulağınızla ilgili olabilir; bu durumda vakit kaybetmeden bir KBB hekimine başvurun.
ASYA TIP Gebze’de tamir ve bakım desteği
Cihazınızın ötüp ötmediğini, cızırtının nereden kaynaklandığını anlamak için ASYA TIP Gebze merkezimize uğrayabilirsiniz. Odyometristlerimiz cihazınızı inceler, kalıp ve hortum kontrolü yapar, gerekirse ayarlarınızı günceller. Daha kapsamlı sorunlarda tamir ve bakım hizmetimizle yanınızdayız.
Kalıbınız eskidiyse yeni bir kulak kalıbı için ölçü alabiliriz. Gebze, Darıca, Çayırova ve Dilovası’ndan gelen danışanlarımız için merkezimiz Fatih Devlet Hastanesi Acil karşısındadır. Uygun bir zaman için randevu alabilirsiniz.
Sık Sorulan Sorular
İşitme cihazım taktığımda ötüyor, normal mi?
Cihazı takarken ya da elinizi kulağınıza yaklaştırdığınızda kısa süreli ötme olabilir. Cihaz yerine oturduktan sonra da ötme devam ediyorsa kalıp, kulak kiri veya ayar kontrol edilmelidir.
Kulak kiri işitme cihazında ötmeye neden olur mu?
Evet, kanaldaki kir sesi geri yansıtarak ötmeye yol açabilir. Kulak kiri temizliği için pamuklu çubuk yerine hekime başvurmak daha güvenlidir.
Cızırtı yapan işitme cihazı tamir edilebilir mi?
Çoğu zaman evet. Nem, pil, kirlenmiş filtre veya mikrofon gibi nedenler kontrol edilir; gerekirse cihaz servis sürecine alınır.